Wenge

Atibt: wenge

Andere namen: awong (Cameroun), n’toko, n’gondou (Congo), anong (Guinee), n’son-so (Gabon), mboto, bokonge, dikala-kala, tshikalakala, dikela, kiboto, monkonge, mundambi, wengé (Zaïre).

Botanische naam: Millettia laurentii DE WILD.

Familie: Leguminosae (Papilionaceae).

Groeigebied: Zaïre.
Boombeschrijving: Hoogte 20-25 m. De takvrije stam heeft een diameter van 0,6-0,9 m (maximaal 1,2 m). Wortellijsten zijn vaak aanwezig en het bruikbare gedeelte van de stam bedraagt dan ook meestal 8-12 m. De bomen zijn meestal cilindrisch, maar zelden recht en hebben soms rot hart, scheuren en ingegroeide bast, verder zijn ze vaak nogal kwastig.

Aanvoer: Zaag- en fineerhout, gekantrecht hout en fineer.
Houtbeschrijving: Vers gezaagd wengé heeft een licht geelbruine kleur. Aan licht blootgesteld wordt het hout al snel donkerbruin. Het spinthout is 25-50 mm breed en heeft een geelwitte kleur. Bij wengé heeft het vezelweefsel een zwarte kleur en het parenchymweefsel een bruine kleur. Beide weefsels komen voor in afwisselende, ongeveer evenwijdige banen. Hierdoor ontstaat op kwartiers gezaagd hout een regelmatige tekening van zwarte en bruine strepen, terwijl dosse gezaagd hout fraai bruinzwart is gevlamd. Wanneer wengé lang aan directe zonbestraling wordt blootgesteld, wordt het weer lichter van kleur. Het zwarte hout wordt dan donkerbruin en de bruine zones geelbruin. Buiten toegepast, dient wengé met een oppervlakafwerkmiddel te worden behandeld aangezien de donkergekleurde inhoudstoffen in water oplossen en vlekken op onderliggende materialen kunnen veroorzaken.

Loofnaald: Loofhout

Draad: Recht, kruisdraad komt voor.

Nerf: Grof.
Volumieke massa: 850 (750-1000) kg/m3 bij 12% vochtgehalte, vers 1100-1200 kg/m3.

Werken: Middelmatig.

Drogen: Zeer langzaam met weinig vervorming.

Bewerkbaarheid: Vrij goed, maar gereedschappen stompen snel af en er moet rekening mee worden gehouden dat het hout snel splijt. Wengé kan uitstekend worden gedraaid. Goede afzuiging is noodzakelijk aangezien zaagsel en schuurstof maagaandoeningen en huidontstekingen kunnen veroorzaken. Splinters zijn moeilijk te verwijderen en veroorzaken direct een ontsteking.

Spijkeren en schroeven: Voorboren noodzakelijk.

Lijmen: Matig. Indien veel inhoudstoffen aanwezig zijn, is het moeilijk te lijmen.

Buigen: Slecht.
Oppervlakafwerking: Matig. Door de grove nerf en door inhoudstoffen geeft de oppervlakafwerking nogal eens problemen. Bij blanke afwerking verdient het aanbeveling poriënvuller te gebruiken. Behandeling met olie geeft het hout een wat doods aanzien, maar een wasbehandeling geeft een fraai resultaat.

Duurzaamheid: Schimmels 2.Termieten D.

Impregneerbaarheid: Kernhout 4.Spinthout niet bekend.

Bijzonderheden: Het Oostafrikaanse panga panga lijkt veel op wengé maar is in de regel fletser van kleur. Het is van wengé te onderscheiden doordat het gele inhoudstoffen bevat.

Toepassingen: Meubelen en betimmeringen (zowel in massief hout als in gefineerd plaatmateriaal), traptreden, trapleuningen, parket- en strokenvloeren, kozijnen, ramen, deuren (kwartiers gezaagde stijlen en dorpels), draaiwerk, beeldhouw- en houtsnijwerk, lijsten.

Kwaliteitseisen: Wengé is genoemd in de Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 3670, Kwaliteit van timmerwerk, KVT 1980 deel A. Dit betekent dat met wengé, kozijnen met KOMO-certificaat kunnen worden vervaardigd.