Padoek, Afrikaans

Atibt: padouk d’Afrique

Andere namen: m’bèl (Cameroun, Gabon), palo roja (Guinee), osun (Nigeria), kisésé, n’gula, mukula, mongola (Congo, Zaïre), mwangura (Oost-Afrika), African padauk, barwood (Groot-Brittannië), padouk, corail (Frankrijk).

Botanische naam: Pterocarpus soyauxii TAUB.

Familie: Leguminosae (Papilionaceae).

Groeigebied: Tropisch West-Afrika.
Boombeschrijving: Hoogte 25-35 m. De 12-20 m lange, takvrije, rechte cilindrisch gegroeide stam heeft een diameter van 0,6-1,0 m, maximaal 1,5 m. Stammen dikker dan 1,0 m moeten worden vermeden vanwege het gevaar voor hartgebreken. Aan de stamvoet komen vrij zware lage wortelaanzettingen voor.

Aanvoer: Gekantrecht hout.
Houtbeschrijving: Het kernhout van Afrikaans padoek is fraai fel oranjeachtig rood, ook wel koraalrood genoemd, vandaar ook wel de naam corail. Bij blootstelling aan het licht verkleurt deze tint snel tot vaalroodbruin en op de lange duur tot zwartbruin. Wanneer het hout tijdig wordt afgelakt met een zuurhardende blanke lak, blijft de fraaie kleur grotendeels behouden. Het 100-200 mm brede spinthout is vuilwit tot crèmekleurig. Afrikaans padoek is een uitstekende, duurzame, fraaie en stabiele houtsoort.

Loofnaald: Loofhout

Draad: Recht, soms lichte kruisdraad.

Nerf: Matig grof tot grof.
Volumieke massa: 770 (620-900) kg/m3 bij 12% vochtgehalte, vers 900-1000 kg/m3.

Werken: Gering. De cijfers van Afrikaans padoek zijn zelfs nog lager dan die van teak.

Drogen: Vrij langzaam, met weinig kwaliteitsverlies. In verband met de geringe krimp bestaat tijdens natuurlijke droging weinig kans op vervorming. Alleen bij versnelde droging kunnen wat kopscheuren en diepe haarscheuren ontstaan.

Bewerkbaarheid: Goed, zowel met handgereedschap als met houtbewerkingsmachines goed te bewerken. Bij onregelmatig draadverloop kan het schaven van het radiale vlak vanzelfsprekend wat moeilijkheden geven. Het hout laat zich uitstekend draaien en, vooral gestoomd, levert de verwerking tot fineer geen problemen op. Padoek bevat inhoudstoffen die er de oorzaak van zijn dat verwondingen door splinters flinke ontstekingen kunnen veroorzaken. Padoekstof dat tijdens bewerken ontstaat, kan bij daarvoor gevoelige personen ademhalingsproblemen veroorzaken.

Spijkeren en schroeven: Voorboren noodzakelijk.

Lijmen: Goed.

Buigen: Niet bekend.
Oppervlakafwerking: Goed. Voor sommige afwerkmiddelen kan als voorbewerking afnemen met alcohol noodzakelijk zijn.

Duurzaamheid: Schimmels 1.Termieten D.

Impregneerbaarheid: Kernhout 2.

Bijzonderheden: Behalve Afrikaans padoek bestaat er ook Andaman en Indisch padoek, maar deze twee soorten worden in Nederland weinig verhandeld. Wortelknollen van Indisch padoek (Pterocarpus indicus Willd.) leveren het Ambons wortelhout, Amboyna of loupe d’Amboine. Het aan padoek verwante muninga wordt de laatste jaren wel ingevoerd en wordt apart in deze uitgave beschreven.

Toepassingen: Betimmeringen binnens- en buitenshuis, puien, deuren, meubelen, bar- en toonbankbladen, biljarts, biljartkeus, vloeren, lijsten, knoppen en handvatten, fineer, draai- en beeldhouwwerk enz.