Bilinga

Atibt: bilinga

Andere namen: gulu-maza, mokese (Angola, Congo, Zaïre), akondoc (Cameroun), bilinga (Gabon), kusia, kusiaba (Ghana), aloma (Guinee), badi (Ivoorkust), opepe (Nigeria), bundui (Sierra Leone).

Botanische naam: Nauclea diderrichii (DE WILD. et TH. DUR.) MERRILL (= N. trillesii MERRILL, Sarcocephalus diderrichii DE WILD. et TH. DUR.).

Familie: Rubiaceae.

Groeigebied: Tropisch West-Afrika.
Boombeschrijving: Hoogte 40-50 m met een 20-30 m lange, cilindrische takvrije stam. De diameter is 0,6-1,2 m, maximaal 1,5 m en oude bomen hebben meestal een lage wortelaanzet.

Aanvoer: Zaaghout en gekantrecht hout.
Houtbeschrijving: Vers bilinga-kernhout is geel tot oranjegeel nadonkerend naar oranjerood tot goudbruin. Het duidelijk te onderscheiden 30-50 mm brede spinthout is bleekgeel tot wit. Door de kruisdraad is op het gezaagde kwartierse vlak een streeptekening te zien.

Loofnaald: Loofhout

Draad: Kruisdraad, ook wel warrige of golvende draad.

Nerf: Grof.
Volumieke massa: 750 (660-900) kg/m3 bij 12% vochtgehalte, vers 900-1150 kg/m3.

Werken: Groot.

Drogen: Zeer langzaam. Bilinga heeft een onregelmatige structuur en een minder gunstige splijtsterkte. Bij het drogen zowel aan de lucht als versneld heeft bilinga de neiging tot splijten en scheuren, hoewel het nauwelijks vervormt. Om het snel optreden van kopscheuren te voorkomen, is aan te bevelen de kopse einden te beschermen. Bij het drogen ontstaan dikwijls haarscheurtjes.

Bewerkbaarheid: Ondanks de grote hardheid kan bilinga machinaal toch vrij goed worden bewerkt. Door de sterke kruisdraad moet, om een glad oppervlak te krijgen, bij machinaal schaven met een kleine spaanhoek (10°) worden gewerkt. Bewerken van gedroogd bilinga heeft een duidelijk afstompende werking op zagen en beitels.

Spijkeren en schroeven: Voorboren noodzakelijk.

Lijmen: Goed.

Buigen: Slecht.
Oppervlakafwerking: Goed. Bilinga kan heel mooi worden gepolitoerd, als ruim van poriënvuller gebruik wordt gemaakt.

Duurzaamheid: Schimmels 1.Termieten D.Marineboorders M.

Impregneerbaarheid: Kernhout 2.Spinthout 1.

Toepassingen: Bilinga is geschikt voor veel bouwconstructies zowel binnen- als buitenwerk, en als constructiehout in de waterbouw voor sluisdeuren, remmingwerken, stuwen, steigers, bruggen, brugdekken, gordingen enz. Andere toepassingen zijn parkbanken, hekken, poorten, pergola’s, bedrijfsvloeren, wagonvloeren, dwarsliggers, parket, meubelen, beeldhouw- en draaiwerk, inlegwerk enz.